نورپردازی سه نقطه‌ای

اصول نورپردازی حرفه‌ای برای مصاحبه، پرتره و محتوای ویدیویی

نیما رحیمی
۱ دی ۱۴۰۳
۴۰ دقیقه مطالعه
صدا و نورپردازی

مفهوم نورپردازی سه نقطه‌ای

نورپردازی سه نقطه‌ای پایه و اساس تمام نورپردازی‌های حرفه‌ای است. از پرتره‌های استودیویی تا مصاحبه‌های تلویزیونی، این تکنیک استاندارد طلایی محسوب می‌شود. با تسلط بر این روش، می‌توانید هر سوژه‌ای را به بهترین شکل نورپردازی کنید.

اجزای نورپردازی سه نقطه‌ای

1. نور کلیدی (Key Light)

  • نقش: منبع اصلی نور، تعیین‌کننده mood
  • موقعیت: 30-45 درجه از محور دوربین
  • ارتفاع: 30-45 درجه بالاتر از سوژه
  • شدت: قوی‌ترین نور در صحنه
  • کیفیت: نرم برای پرتره، سخت برای دراماتیک

2. نور پُر (Fill Light)

  • نقش: پُر کردن سایه‌های نور کلیدی
  • موقعیت: طرف مقابل نور کلیدی
  • شدت: 25-50% نور کلیدی
  • کیفیت: همیشه نرم و پخش
  • جایگزین: رفلکتور یا دیوار سفید

3. نور پس‌زمینه (Background/Rim Light)

  • نقش: جدا کردن سوژه از پس‌زمینه
  • موقعیت: پشت سوژه، رو به دوربین
  • ارتفاع: معمولاً بالاتر از سر
  • شدت: برابر یا بیشتر از Key
  • کیفیت: معمولاً سخت و متمرکز

نسبت‌های نورپردازی (Lighting Ratios)

  • 1:1 - نور یکنواخت، بدون سایه
  • 2:1 - سایه‌های ملایم، ایده‌آل برای پرتره
  • 3:1 - کنتراست متوسط، استاندارد تلویزیون
  • 4:1 - سایه‌های عمیق، حالت سینمایی
  • 8:1 - بسیار دراماتیک، نوآر

انواع منابع نور

تانگستن/هالوژن

  • دمای رنگی: 3200K (گرم)
  • مزایا: ارزان، کنترل آسان
  • معایب: گرمای زیاد، مصرف بالا
  • کاربرد: استودیو سنتی

LED

  • دمای رنگی: قابل تنظیم 2700-6500K
  • مزایا: کم‌مصرف، خنک، پرتابل
  • معایب: CRI پایین در مدل‌های ارزان
  • کاربرد: همه منظوره

فلورسنت

  • دمای رنگی: 3200-5600K
  • مزایا: نور نرم، خنک
  • معایب: فلیکر در برخی مدل‌ها
  • کاربرد: نور پُر و پس‌زمینه

تکنیک‌های پیشرفته

Rembrandt Lighting

  • مثلث نوری زیر چشم سایه
  • Key Light: 45° بالا و کنار
  • بسیار دراماتیک و هنری

Butterfly Lighting

  • سایه پروانه‌ای زیر بینی
  • Key Light: مستقیم بالای دوربین
  • مناسب عکاسی مُد و زیبایی

Loop Lighting

  • سایه کوچک حلقه‌ای کنار بینی
  • Key Light: 30° بالا و کنار
  • طبیعی و خوشایند

تغییر دهنده‌های نور (Light Modifiers)

  • Softbox: نور نرم و یکنواخت
  • چتر: پخش سریع نور
  • Beauty Dish: ترکیب نرمی و کنتراست
  • Reflector: هدایت و تقویت نور
  • Grid/Honeycomb: کنترل پخش نور
  • Barn Doors: شکل دادن به نور
  • Diffusion: نرم کردن نور سخت

نورپردازی برای پوست‌های مختلف

  • پوست روشن: نسبت کنتراست بالاتر مجاز
  • پوست تیره: Fill Light قوی‌تر، جزئیات بیشتر
  • پوست حساس: نور نرم‌تر، فیلتر دیفیوژن
  • آرایش: دقت به انعکاس و درخشندگی

نورپردازی محیط

  • پنجره: نور طبیعی، دیفیوژن با پرده
  • عکاسی خارجی: ساعت طلایی، رفلکتور
  • محیط کم‌نور: ISO بالا + نور کم
  • ترکیب منابع: تطابق دمای رنگی

عیب‌یابی مشکلات رایج

  • سایه‌های سخت: فاصله نور را کم، سایز را زیاد کنید
  • Overexposure: ND فیلتر یا کاهش توان
  • رنگ‌های مختلف: ژل‌های CTO/CTB
  • انعکاس عینک: تغییر زاویه یا پلاریزه
  • سایه‌های دوگانه: یک منبع را غالب کنید

تمرینات عملی

  1. Setup سه نقطه‌ای با یک نور و دو رفلکتور
  2. تست نسبت‌های مختلف (1:1 تا 8:1)
  3. Rembrandt با نور طبیعی پنجره
  4. مقایسه Soft vs Hard light
  5. Color Temperature matching